Een oude fles verdient een goede start. Maar een kurk die 30 of 40 jaar in de fles heeft gezeten, gedraagt zich niet als een nieuwe. Hij kan zacht, droog of broos zijn, en met een gewone kurkentrekker splijt je hem makkelijk of duw je stukjes in de wijn.
Daarom bestaan er twee speciale tools voor oudere flessen: de two prong en de Durand. In deze gids leggen we uit hoe ze werken, wanneer je ze gebruikt en hoe je stap voor stap te werk gaat.
Waarom zijn oude kurken zo lastig?
Kurk is een natuurproduct, en het verandert met de jaren. Wijnhuis Flora Springs schrijft dat een kurk zachter wordt naarmate hij ouder wordt. Sommelier Drew Brady vertelt aan VinePair dat de kurk na verloop van tijd bijna “een deel van de fles wordt”, en dat de kurk ergens tussen 15 en 30 jaar merkbaar aan sterkte verliest.
Het probleem met een gewone kurkentrekker is dat de spiraal door het midden van de kurk wordt gedraaid. In een jonge, stevige kurk is dat prima. Maar in een oude, zachte kurk kan de spiraal losscheuren, waardoor de kurk breekt of verkruimelt.
Two prong – de kurkentrekker zonder spiraal
Een two prong (ook wel Ah-So of Butler's Friend genoemd, in het Nederlands soms een tweebladige kurkentrekker) heeft geen spiraal. In plaats daarvan heeft hij twee dunne metalen bladen van verschillende lengte. Je schuift de bladen tussen de kurk en het glas, aan elke kant één. Als je draait en trekt, komt de kurk omhoog, vastgeklemd tussen de bladen.
Een stukje geschiedenis
Het principe is oud. Al in 1879 kreeg de Amerikaan Lucian C. Mumford uit San Francisco patent op een kurkentrekker met twee dunne bladen. Hij benadrukte dat die, anders dan een kurkentrekker met spiraal, de kurk niet kapotmaakte, zodat je hem opnieuw kon gebruiken.
De naam “Ah-So” komt naar verluidt van de Duitse uitroep “Ach so!” – “o, zit het zo!” – en was de naam waaronder de Duitse fabrikant Monopol hem in de VS verkocht. In Engeland heet hij Butler's Friend. Volgens een oude legende gebruikten bedienden hem om stiekem van de wijn van hun heer te proeven en de kurk er weer in te steken, zonder dat iemand het merkte.
Zo gebruik je een two prong
We gebruiken zelf een two prong als we oude flessen in ons magazijn openen. De foto's hier komen uit onze eigen gids.
- Verwijder capsule en lak. Een two prong heeft geen foliesnijder, dus haal eerst de capsule of de lak eraf. Veeg de hals schoon.
- Het lange blad eerst. Schuif het lange blad tussen kurk en glas. Zet daarna het korte blad aan de andere kant erin.
- Wieg de bladen omlaag. Wieg voorzichtig heen en weer tot de bladen helemaal in de hals zitten. Doe het rustig – te hard drukken kan de kurk in de fles duwen.
- Draai en trek omhoog. Draai langzaam en trek tegelijk omhoog. Houd de bladen en de kurk gerust met twee vingers vast terwijl je draait.
Voordelen en beperkingen
| Two prong | |
|---|---|
| Geschikt voor | Oudere wijnen met zachte of kwetsbare kurken |
| De kurk | Komt meestal in één stuk omhoog, zonder gat |
| Kun je de kurk hergebruiken? | Ja, je kunt hem terugdraaien in de fles |
| Niet geschikt voor | Schroefdoppen, glazen stoppen en kunststof kurken |
| Let op | Te hard drukken kan de kurk in de fles duwen |
James Laube van Wine Spectator noemt de two prong “een veel veiligere manier om oudere flessen met kwetsbare kurken te openen”.
Durand – spiraal en bladen in één
De Durand is uitgevonden door de Amerikaanse wijnverzamelaar Mark Taylor uit Atlanta, die een achtergrond als ingenieur heeft. Hij kwam in 2007 op de markt en is vernoemd naar sommelier Yves Durand, Taylors vriend en mentor.
Het idee is simpel: de Durand combineert een spiraal met een two prong. Eerst draai je de spiraal in het midden van de kurk. Daarna schuif je de twee bladen langs de zijkanten naar beneden. Als je draait en trekt, wordt de kurk zowel van binnenuit als van buitenaf vastgehouden. De spiraal heeft een dwarsstang die breder is dan de flesopening, zodat de kurk niet in de fles kan schieten.
Wijncriticus Antonio Galloni van Vinous noemt hem “een absolute must voor iedereen die graag oudere wijnen opent en drinkt”. Het citaat staat op de eigen site van de fabrikant.
Stap voor stap met de Durand
- Draai de spiraal erin. Draai de spiraal in het midden van de kurk, tot de dwarsstang op de kurk rust.
- Lang blad, dan kort. Schuif het lange blad tussen kurk en glas aan de ene kant van de stang, daarna het korte aan de andere kant.
- Wieg de bladen omlaag. Wieg de bladen om beurten omlaag, tot het handvat de dwarsstang raakt.
- Draai en trek. Houd de fles goed vast. Pak handvat en stang samen vast, draai, en trek langzaam omhoog terwijl je blijft draaien.
Is de kurk erg broos, dan kun je hem aan het eind met je vingers bij de hals ondersteunen. De fabrikant benadrukt dat de Durand bedoeld is voor oudere, kwetsbare kurken van natuurkurk.
Welke kurkentrekker kies je?
Experts zijn het niet helemaal eens over wanneer je moet overstappen van een gewone kurkentrekker. Drew Brady raadt een gewone kurkentrekker aan tot ongeveer 15 jaar en daarna een two prong. Anderen raden een two prong al vanaf 10 jaar aan. Onze vuistregel ziet er zo uit:
| De fles | De kurk | Kies |
|---|---|---|
| Jonge wijn, tot ca. 10–15 jaar | Stevig en elastisch | Kelnersmes |
| Oudere wijn, ouder dan ca. 15 jaar | Zacht of droog | Two prong |
| Zeer oude wijn | Broos, kruimelig of al gebroken | Durand of onze Two Prong Pro |
| Alle leeftijden | Kunststof kurk, schroefdop of glazen stop | Geen two prong of Durand |
Goede tips voordat je een oude fles opent
- Zet de fles een paar dagen rechtop. Zo heeft het depot tijd om naar de bodem te zakken voordat je opent.
- Draai de tool, niet de fles. Trek recht omhoog en neem de tijd.
- Schimmel boven op de kurk is meestal onschuldig. Het betekent doorgaans alleen dat de fles vochtig heeft gelegen. Veeg de rand van de fles af met een vochtige doek als de kurk eruit is. Schimmel aan de onderkant van de kurk is wel een waarschuwingsteken.
- Verkruimelt de kurk toch, schenk de wijn dan door een fijne zeef of een koffiefilter.
Ben je nieuw in oudere wijnen? Onze gids over vintage wijn geeft een goed overzicht van wat je kunt verwachten zodra de fles open is.
Kurkentrekkers van Bottles With History
We verkopen zelf kurkentrekkers voor zowel jonge als oude wijnen:
| Kurkentrekker | Type | Het best voor |
|---|---|---|
| Vintage kurkentrekker | Two prong | Oudere wijnen met zachte kurken |
| Vintage kurkentrekker Two Prong Pro | Spiraal en twee bladen – zelfde principe als de Durand | De oudste en meest kwetsbare kurken |
| Wijnopener – kurkentrekker Pro | Kelnersmes met foliesnijder | Jongere wijnen en dagelijks gebruik |
Zoek de oude fles die je wilt openen in ons aanbod oude en vintage wijn.
Bronnen
- Wine Spectator: James Laube, “For Older Wines and Corks, Use an Ah-So”, januari 2012.
- VinePair: Stephen Bradley, “How to Open an Old Bottle of Wine, According to a Sommelier”, maart 2026.
- VinePair: Olivia White, “Ask a Wine Pro: Is it Safe to Consume Wine With Mold on the Top of the Cork?”, juli 2025.
- Flora Springs: “How to Open an Older Bottle of Wine”, juli 2021.
- Wine Country Table: “How to Use an Ah So Wine Opener”, 2020.
- WineWiki (Wine with Seth): “Ah-So / Butler's Friend – Two-Pronged Cork Puller”.
- Amerikaans patent 212,863, Lucian C. Mumford, 1879.
- The Durand: “About”, “How to Use the Durand” en recensies op de website van de fabrikant.
- Bottles With History: “Guide til den gode vintage vinoplevelse” (onze eigen video, in het Deens).
